Indonesië

Informatie- en nieuwsforum over Indonesië en Nederlands-Indië
 
IndexKalenderFAQRegistrerenInloggen

Deel
 

 Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij'

Ga naar beneden 
AuteurBericht
wu

wu

Aantal berichten : 6613
Registratiedatum : 08-12-08

Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Empty
BerichtOnderwerp: Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij'   Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Icon_minitimedi 4 jan 2011 - 15:26

Socioloog: Koffieteelt moest concurreren met slavernij
Gepubliceerd op : 3 januari 2011 - 3:30 pm | door Peggy Brader

Koffie op Java moest in de negentiende eeuw wel met dwang worden geteeld. De slavernij in Suriname was immers één van de grootste concurrenten. Voor het eerst is nu een studie uitgebracht over het Preanger stelsel van gedwongen koffieteelt op Java. Jan Breman, ontwikkelingssocioloog, heeft er met collega’s dertig jaar aan gewerkt.

Intimidatie, repressie, lichamelijk geweld, noem maar op. De Javaanse boeren die woonden in het bergachtige Preanger gebied, kregen hiermee te maken als ze weigerden koffie te telen. Het stelsel van deze gedwongen arbeid duurde van 1720 tot 1870. De VOC had de leiding en daarna het Nederlands-Indische gouvernement, met hulp van de landadel. Emeritus-hoogleraar Jan Breman vindt het "één van de zwarte bladzijdes uit de Nederlandse geschiedenis die nog verteld moet worden."

Onvrije arbeid
De arbeidsdwang was geen slavernij, verduidelijkt Breman. "Maar het was wel onvrije arbeid." De boeren hadden pech, want de koffieplant gedijde uistekend in de hooglanden van Preanger, hun woongebied. Ze moesten van het bewind hun andere gewassen dus links laten liggen voor de koffie, die het enorm goed deed op de wereldmarkt. Uiteindelijk waren het dezelfde boeren die het middels verzet lukte om dit Preanger stelsel afgeschaft te krijgen, probeert Breman aan te tonen in zijn studie.

Gevulde Nederlandse staatskas
De koffie uit Java bracht veel geld in het laatje. Zoveel zelfs, dat bijna de helft van de Nederlandse begroting destijds uit Indonesië kwam. "Een groot deel kwam uit de opbrengsten van de koffie uit Java", zegt Breman. "De belastingen in Nederland konden laag blijven en ook kon de aanleg van wegen en spoorwegen gefinancierd worden door koloniale winsten". Omgerekend ging het om zo’n drie miljard gulden, denkt de ontwikkelingssocioloog.

Invloed Suriname op Preangerstelsel
De onderdrukking van de Javaanse boeren móest wel, concludeerde graaf J. van den Bosch. Koning Willem I had hem vooruit gezonden naar Suriname om de situatie te verkennen. Van den Bosch raakte daar overtuigd dat een minimale kostprijs alleen maar mogelijk zou zijn, door de arbeidskosten te drukken.

Het advies: koffieteelt onder dwang. De concurrentie van de slavernij in Suriname en andere koloniale gebiedsdelen in de West zou anders te groot zijn. "Van mondialisering was toen al sprake", legt Breman uit. Ook is de totstandkoming van het advies van Van Den Bosch een voorbeeld van de koppeling van de WIC en de VOC.

VOC-mentaliteit goed voorbeeld?
De studie naar het Preanger stelsel is interessanter voor de Indonesiër dan voor de Nederlander, denkt Breman. In Indonesië is weinig bekend hierover. Hij wil graag dat er een vertaling in het Bahasa Indonesia komt. Het wordt volgens de ontwikkelingssocioloog ook tijd dat Nederlanders hun koloniale verleden niet langer romantiseren, maar dat er ook aandacht komt voor de schaduwzijde. Mag een Nederlandse premier dan nog zeggen dat de VOC-mentaliteit een goed voorbeeld is, zoals premier Balkenende deed? Breman wil niet zover gaan dat niemand het meer mag zeggen, maar het zou volgens hem verstandig zijn als bewindslieden dit soort uitspraken voortaan achterwege zouden laten.

Dertig jaar studie
"Profijt van onvrije arbeid" is de studie die Breman samen met collega’s deed naar de gedwongen koffieteelt op Java in de negentiende eeuw. Het heeft dertig jaar lang geduurd om alles in kaart te brengen. Het is de eerste grote studie naar de koffieteelt op Java. Over andere gewassen is regelmatig gepubliceerd.


NRW



Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' 97890810

Koloniaal profijt van de onvrije arbeid - het Preanger stelsel van gedwongen koffieteelt op Java 1720-1870
prijs
Auteur:
Verschenen:
isbn
Uitgeverij:
Bestel
€ 37,50
Jan Breman
23-09-2010
9789089642646
Amsterdam University Press

Terug naar boven Ga naar beneden
http://indonesie.actieforum.com
OmSid



Aantal berichten : 861
Registratiedatum : 08-01-09
Woonplaats : Negeri Kincir Angin

Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Empty
BerichtOnderwerp: Re: Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij'   Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Icon_minitimewo 5 jan 2011 - 7:07

wu schreef:
Socioloog: Koffieteelt moest concurreren met slavernij
Gepubliceerd op : 3 januari 2011 - 3:30 pm | door Peggy Brader

De Javaanse boeren die woonden in het bergachtige Preanger gebied, kregen hiermee te maken als ze weigerden koffie te telen. Het stelsel van deze gedwongen arbeid duurde van 1720 tot 1870.


Voor zover ik weet wonen toen weinig Javanen in Parahyangan .Uitgezonderd de nakomelingen van de expeditie leger van Sultan Agung die Batava ( Jan Pietersz Coen) in 1628 en 1629 hadden belegerd.
Daar wonen alleen Sundanezen.
Terug naar boven Ga naar beneden
Bob Angsat

Bob Angsat

Aantal berichten : 365
Registratiedatum : 18-01-10
Leeftijd : 63
Woonplaats : Roermond / Bau Bau Sulawesi

Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Empty
BerichtOnderwerp: Re: Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij'   Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Icon_minitimewo 5 jan 2011 - 10:31

Het bewuste artikel is geschreven door Peggy Brader, een journaliste die haar algemene kennis van de voormalige Nederlandse koloniën beperkt heeft tot een algemene kennis.

M.a.w.:

Er wordt bedoeld het eiland Java, dus zijn meteen alle volkeren op het eiland Java dan maar automatisch Javanen. Er wordt niet in detail gekeken welke bevolkingsgroepen er op Java woonden en nu nog wonen. (Bijvoorbeeld Javanen, Sundanezen, Madurezen en andere groepen/rassen/weetikveel.)

Zelfde vergelijking zou Peggy Brader maken (denk ik) voor bijvoorbeeld het eiland Borneo. Daar zouden alle bevolkingsgroepen Borneonezen zijn? Of misschien in dit geval zou zij weten, dat het allemaal Dayaks zijn? Maar dan denk ik, zal het wel daarbij ophouden. Immers: de Dayaks zijn onderling ook nog te verdelen in -tig/stammen, die elk hun eigen taal spreken. (Kadazan, Iban, Bedayu en vele anderen.)



Wat betreft de Parahyangan (Preanger voor de oudgedienden):
Een originele Javaan KAN wel Sundanees leren en spreken, doch omgekeerd zal een Sundanees zelden het Javaans leren en spreken....(Deudeuh.) sunny
Evenzo met de Madurezen, wat betreft het Sundanees. Maar wel weer richting Javaans v.v.
Terug naar boven Ga naar beneden
Boeroeng

Boeroeng

Aantal berichten : 931
Registratiedatum : 03-01-09

Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Empty
BerichtOnderwerp: Re: Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij'   Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Icon_minitimewo 5 jan 2011 - 12:03

Dit boek 'koloniaal profijt van onvrije arbeid' ligt bij van Stockum
Radio-interview met de auteur


Terug naar boven Ga naar beneden
Gesponsorde inhoud




Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Empty
BerichtOnderwerp: Re: Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij'   Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij' Icon_minitime

Terug naar boven Ga naar beneden
 
Profijt van onvrije arbeid: 'Koffieteelt moest concurreren met slavernij'
Terug naar boven 
Pagina 1 van 1

Permissies van dit forum:Je mag geen reacties plaatsen in dit subforum
Indonesië :: Berichten :: Boekbesprekingen-
Ga naar: