Indonesië

Informatie- en nieuwsforum over Indonesië en Nederlands-Indië
 
IndexKalenderFAQRegistrerenInloggen

Deel | 
 

 Als zestienjarige naar een van de jappenkampen gebracht

Ga naar beneden 
AuteurBericht
ElEl

avatar

Aantal berichten : 8013
Registratiedatum : 08-12-08

BerichtOnderwerp: Als zestienjarige naar een van de jappenkampen gebracht    ma 15 aug 2011 - 19:28

Als zestienjarige naar een van de jappenkampen gebracht
Of Kees Ruijs (84) uit De Knipe de Japanners uit het jappenkamp heeft vergeven. Met zijn verstand, ja. Maar gevoelsmatig, dat werkt toch wat anders.


Majelle Hoek

Ruijs loopt de keuken uit en geeft met zijn hand een pets tegen de muur. ,,Dat vergevingsstuk moet mijn vrouw maar even vertellen.” De voormalig huisarts kan prikkelbaar worden als hij over zijn tijd in het interneringskamp in Nederlands-Indië praat, waar hij tijdens de Tweede Wereldoorlog ruim drie jaar zat.
En als 15 augustus nadert - wanneer de capitulatie van Japan wordt herdacht - heeft hij meer last van dat prikkelige, zegt zijn vrouw Anke. ,,Hoe het is, ik kan het niet beschrijven.” Ruijs: ,,Ik heb het zelf niet door. Voor ik merk, merkt zij het al.”
Hij dacht dat het wel goed zat met dat vergeven. Maar het zit zo diep, dat gevoel en verstand daar nog wel eens in strijd over zijn. Daar kwam hij achter toen zijn zoon - die bij KRO’s Brandpunt werkt - Ruijs vroeg mee te werken aan een programma over verzoening. Of zijn vader met hem meewilde naar de Birmaspoorweg, waaraan veel krijgsgevangenen, onder wie de vader van Ruijs, onder erbarmelijke omstandigheden moesten werken.
Anke neemt het even over van haar man. ,,Nadat mijn zoon had gevraagd of hij wilde meewerken, stak Kees opeens met een mes in zijn hand en begon met zijn hand op tafel te slaan.” Ze begint te huilen als ze over het voorval praat. ,,We hadden niet verwacht dat hij zo zou reageren. De deksel kwam als het ware van de put.”

Jappenkamp

Drie jaar was Ruijs toen hij vanuit Maastricht naar Jakarta verhuisde. Hij komt uit een gezin van acht kinderen. Zijn vader was leraar. Hij had daar een onbezorgde jeugd in de bergen, vertelt hij. Bedienden, paarden, aan niets ontbrak het de familie. Tot de oorlog uitbrak en de Japanners in 1942 Nederlands-Indië overnamen. In een veewagen werd de zestienjarige Kees met zijn familie naar een van de jappenkampen gebracht.
Hij moest onder barre omstandigheden werken. Houthakken, dwangarbeid op de velden. En het eten bestond uit een ‘pot snot’ zoals Ruijs het noemt. Een soort stijfsel. Veel mensen stierven door het harde werk en het slechte eten.
Benoemen wat in het kamp is gebeurd, is lastig voor Ruijs. ,,Ik heb vrouwen gekruisigd zien worden en mensen zien worden opgegeten door mieren.” Dan doet hij zijn ogen dicht. Maakt een sst-gebaar met zijn vinger voor zijn mond en wil dat de journalist niet verder vraagt over de tijd in het kamp. ,,Anders word ik agressief.” Wanneer (traumatische) gebeurtenissen over het concentratiekamp opgerakeld worden, komt die opvliegendheid vooral tot uiting. ,,Dan gaat het weer open en gaat het bloeden hè.”
Het is ook een stuk schaamte, vertelt Ruijs. Voor de barbaar die in hem schuilt. En voor wat die barbaar allemaal gedaan heeft. ,,Ik ben nog steeds een killer. Ik schaam me voor wat die barbaar heeft gedaan. Voor niemand ben ik bang, alleen voor mezelf.” Ruijs was een bendeleider in het kamp, zo zegt hij. Was een van de sterksten. Overleven was het. Vechten om overeind te blijven. Maar hij is vergeven. Door God. ,,De ketting is afgerukt, Ik ben geen slaaf meer.”
Hij wijst naar de voorkant van een boekje dat hij voor zijn familie schreef over zijn kamptijd. Zijn ketting staat erop afgebeeld met daaraan een plaatje met zijn kampnummer erop. Zoals alle gevangenen die hadden. ,,Ik realiseer me hoe groot God is. Hij heeft mij met mijn grote kerfstok vergeven.”

De bush

Sinds 1972 woont Ruijs samen met zijn vrouw in De Knipe, waar hij ruim twintig jaar een artsenpraktijk aan huis heeft gehad. Zjjn vrouw wilde graag naar Nederland met de kinderen. Hijzelf had liever in ,,de bush” gebleven. En met de bush daar bedoelt hij Afrika mee waar het gezin elf jaar heeft gewoond en waar Ruijs als arts heeft gewerkt.
Ruijs - borstelige wenkbrauwen, groene ribbroek met fleecetrui - praat snel. Springt van de hak op de tak. Dat zegt hij ook. ,,Ik word vergeetachtiger. Het is allemaal gatenkaas hierboven”, zegt hij wijzend naar zijn hoofd.
Een rondleiding door zijn huis weerspiegelt zijn excentriciteit en creativiteit. In de keuken staat een grote bruine pingpongtafel met blauw afgesleten verf. Het dient als eettafel. De wc staat vol met spreuken, tekeningen en anekdotes. Iedereen mag er wat achterlaten.
Verderop in de gang, aan het plafond, hangt zijn kajak. ,,Die nam
ik dan mee naar het wad en dan
ging ik.”
Uit een kast trekt Ruijs leren bokshandschoenen. Was hij ook goed in vroeger. Heeft ook heel wat wedstrijden gewonnen. Hij laat een rode en blauwe bokshandschoen zien. ,,Mijn kleinkinderen willen nog steeds met opa boksen.”

Dolk

Hij heeft zin in het leven. Lacht zijn tanden bloot als hij een grap maakt. En kan enthousiast uitwijden over zijn grote geloof in God. Zijn geloof - het katholicisme - is zijn redding geweest, vertelt hij. Toen hij als negentienjarige jongen uit het kamp kwam, zat hij vol haat. Wilde met zijn dolk terug om een van de kampbeulen te vermoorden. Ruijs frummelt aan zijn rozenkrans. ,,Niemand had ooit gedacht dat mijn dolk plaats zou maken voor een rozenkrans.”
,,De atoombom op Hiroshima, waarbij honderdduizenden mensen stierven, was mijn redding,” vertelt Ruijs. Op 6 augustus werd de Japanse havenstad Hiroshima door de Amerikaanse luchtmacht gebombardeerd. Drie dagen later was de stad Nagasaki het doelwit. Kort daarna, op 15 augustus 1945, gaf Japan zich over en kwam een eind aan de Tweede Wereldoorlog. Voor Ruijs betekende dat zijn vrijheid. De vlag gaat vandaag ook uit. ,,Ik ben happy geworden. Ik word niet geleefd, maar leef weer.”

15 augustus 1945
Japanse capitulatie


Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Nederlands-Indië in 1942 door Japan bezet. Tijdens de Japanse bezetting zaten honderdduizend Nederlanders vier jaar lang vast in interneringskampen. Van hen overleden er tijdens de oorlog dertienduizend door honger, uitputting en de slechte leefomstandigheden in de kampen.
De interneringskampen werden door het Japanse bezettingsleger gebruikt om Nederlanders en mensen van andere nationaliteiten, die nog in het land verbleven, gevangen te zetten. Er waren kampen voor militairen en kampen voor burgers.
Veel mannen werden dwangarbeiders - vooral militairen - aan de Birmaspoorweg, de zogenoemde ‘dodenspoorlijn’ tussen Nong Pladuk (Thailand) en Thanbyauzayat in Myanmar (Birma). Tijdens de aanleg stierven per dag gemiddeld 75 arbeiders. Ook werden de mannen als dwangarbeider ingezet voor het aanleggen van vliegvelden of voor het werken in mijnen.
In de burgerkampen was vaak een groot tekort aan voedsel, water en medicijnen. Belangrijk onderdeel van het dagelijks menu was een pap van Asiameel (door Ruijs ook wel snot genoemd), dat in het kampjargon bubur atji (stijfselpap) werd genoemd.
Door de overgave van Japan op 15 augustus 1945 kwam er een einde aan de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië.
De grootste herdenking is vanmiddag in Den Haag. Bij het Indisch Monument leggen onder anderen premier Mark Rutte en staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten een krans. Een leerling van het Vrijzinnig Christelijk Lyceum in Den Haag, de adoptieschool van het monument, houdt een toespraak. De Residentie Bach Ensembles zingen diverse liederen. De herdenking trekt jaarlijks duizenden belangstellenden.

Friesch Dagblad
Terug naar boven Ga naar beneden
http://www.tileng.nl
 
Als zestienjarige naar een van de jappenkampen gebracht
Terug naar boven 
Pagina 1 van 1
 Soortgelijke onderwerpen
-
» Reisgids langs jappenkampen
» Spannende speurtocht naar Indonesische held Tan Malaka nadert ontknoping
» Onderscheidingen generaal Spoor naar Bronbeek
» 'Treinkapers De Punt geliquideerd', Na 36 jaar alsnog onderzoek naar dood treinkapers ?
» Nora Iburg: Zoektocht naar Indische roots

Permissies van dit forum:Je mag geen reacties plaatsen in dit subforum
Indonesië :: Diversen :: Verhalen-
Ga naar: